X
تبلیغات
تـصـــمـيــم: مقالات و مطالب مدیــریــتی - سطوح تعارض در سازمان

تـصـــمـيــم: مقالات و مطالب مدیــریــتی

پايـــگاه جامع دانش مديـــريــت

سطوح تعارض در سازمان

 

تعارض در سازمان در سطوح و بين افراد و ساختارهاي مختلف رخ می‌دهد. مهم‌ترین سطوح تعارض در سازمان عبارتند از تعارض درون فردي، تعارض ميان فردي، تعارض درون گروهي، تعارض ميان گروهي و تعارض درون سازماني.

 

الف. تعارض درون فردي

تعارض درون فردي اغلب همراه با فشارهاي واقعي يا ادراك شده از ناسازگاري ميان هدف‌ها يا انتظارات به صورت‌های زير نمود مي‌يابد:

1.       خواست ـ خواست: فرد مي‌خواهد بين دو گزينه جذاب، مثبت و همسان يكي را انتخاب كند.

2.       اجتناب ـ اجتناب: فرد مي‌خواهد بين دو گزينه نامطلوب و منفي گزينش انجام دهد.

3.    خواست ـ اجتناب: اين تعارض هنگامي رخ مي‌دهد كه فرد بايد براي انجام كاري تصميم بگيرد كه هم نتايج مثبت و هم نتايج منفي در بر دارد. مانند پيشنهاد يك كار خوب در يك محيط محروم.

 

ب. تعارض ميان فردي

هنگامي كه دو يا چند نفر مخالف يكديگر باشند گفته مي‌شود تعارض ميان فردي وجود دارد. اين نوع تعارض شامل تعارض در نقش، ابهام در نقش و تعارض شخصيتي است.

1 ـ تعارض در نقش: نقش مجموعه‌اي از كارها و رفتارهايي است كه ديگران انتظار دارند پذيرنده نقش در كار خود انجام دهد. واگذاركنندگان نقش افرادي هستند كه انتظار دارند پذيرنده نقش به گونه معيني رفتار كند. تعارض در نقش به دريافت پذيرنده نقش از پيام‌ها و فشارهاي ناسازگار واگذاركنندگان نقش گفته مي‌شود. مجموعه نقش به گروه‌های واگذار كننده نقش گفته مي‌شود كه به طور مستقيم بر پذيرنده نقش اثر مي‌گذارند.

2 ـ ابهام در نقش: ابهام در نقش به عدم اطمينان يا عدم وضوح انتظارات جانبي از يك نقش گفته مي‌شود. ابهام در نقش موجب تنيدگي و رفتارهاي انطباقي بعدي مي‌گردد. رفتارهاي انطباقي اغلب شامل اين موارد است:

*       رفتارهاي تهاجمي و ارتباطات خصمانه

*       عقب‌نشيني

*       تلاش براي نزديك شدن به واگذاركننده نقش به منظور حل مسائل به صورت مشاركتي

3- تعارض شخصیتي: را مي‌توان به عنوان مخالفت میان فردی مبتني بر عدم توافق يا خشنودي شخصي افراد نسبت به يكديگر تعريف كرد. تعارض‌های مزمن شخصيتي اغلب با تحریک‌های ظاهراً معمولي پديد مي‌آيند، مانند حساس شدن به زمزمه همكار در هنگام كار.

آزار جنسي و ساير شکل‌های تبعيض از تعارض‌های شخصيتي آشكار سرچشمه مي‌گيرند و موجب رفتارهاي تهاجمي و خشونت با در محيط كار مي‌گردند. تعارض شخصيتي ناشي از تعامل با ديگران غالباً عجز و ناكامي را موجب مي­شود. به ویژه هنگامي كه فرد در رابطه با ارزيابي عملكرد داراي بازخورد منفي شود، به طور معمول واكنش خوبي نشان نمي‌دهد.

 

ج. تعارض درون گروهی

برخورد ميان برخي از اعضاي گروه يا همگي آنان با يكديگر را تعارض درون گروهی مي‌نامند كه اغلب بر فراگردهاي گروهي و اثربخش آن‌ها اثر مي‌گذارد. كسب و كارهاي خانوادگي در معرض تعارض درون گروهی شديد و ساير انواع تعارض مي‌باشند. خانواده‌ها، نيازها و خواسته‌هاي خود را به روشني بيان نمي‌دارند و با تعارض خيلي خوب برخورد نمي‌كنند و هنگامي كه تعارض به محيط كارشان كشيده مي‌شود، آنگاه دردسر واقعي شروع مي‌گردد.

 

د. تعارض میان گروهی

برخورد و مخالفت گروه‌ها يا تيم‌هاي كاري يا بخش‌های سازمان با يكديگر را تعارض میان گروهی مي‌نامند. اين تعارض در سازمان‌ها بسيار معمول و گاه بسيار شديد، كاهنده انرژي و براي طرفين پرهزينه است. چهار نوع تعارض ميان گروهي در سازمان‌ها وجود دارد:

1.       تعارض عمودي: برخورد ميان كاركنان در سطوح مختلف سازمان

2.       تعارض افقي: برخورد ميان گروه‌های هم سطح از نظر سلسله مراتب سازماني

3.       تعارض صف و ستاد: اغلب افراد صفي و ستادي بر سر سلسله مراتب اختيارات با هم برخورد پيدا می‌کند.

4.    تعارض مبتني بر تنوع: تعارض‌های جدي ميان گروهي ممكن است به دليل تنوع نيروي كار بروز كند. شديدترين تعارض‌های مبتني بر تنوع نيروي كار كه در سازمان‌ها نمايان مي‌شود مربوط به مسائل نژادي، جنسيت، خرده­فرهنگها و مذهب است.

هر چه ارتباط بين اعضاي گروه‌های مختلف با هم بيشتر باشد و با هم تعامل داشته باشند. تعارض ميان گروهي كمتري را تجربه مي‌كنند.

 

ه. تعارض درون سازمانی

تعارض درون سازماني بين سازمان و ذي‌نفعان خارجي روي مي‌دهد، به ویژه هنگامي كه ادغام و اكتساب اغلب ناسازگاري درون سازماني را پديدار مي‌سازد؛ و يا در مواقعي كه كاركنان يا اتحاديه‌ها در مقابل مديريت ايستادگي نمود، تعارض و تضاد گسترش مي‌يابد.

 

و. تعارض میان سازمانی

بين دو يا چند سازمان رخ مي‌دهد. به طور معمول تعارض ميان سازماني به عنوان رقابت بين سازمان‌هایی كه در يك بازار رقابتي فعاليت مي‌كنند، تلقي مي‌شود

 


+ نوشته شده در  سه شنبه دوم آبان 1391ساعت   توسط Hamza Khastar  |